Đời ai không có những tâm sự buồn

T

ựa đề bài tùy bút này được mượn từ câu hát “đời ai không có những tâm sự buồn” trong bài hát “Hát nữa đi em” của Phố Thu. Để nói lên tâm sự buồn buồn của cá nhân mà chẳng biết giãi bày cùng ai. Bởi chẳng có ai dư dật thời gian mà nghe những chuyện không đâu. Ngay cả vợ con gia đình chưa hẳn có thể lắng nghe, thấu hiểu và đồng cảm với những nỗi buồn không tên này.

Chuyện chẳng có gì to tác cả. Đó là đợt nắng nóng vừa rồi (trước khi cơn bão Mirinae càn quét qua), chẳng biết thế nào. Do không để ý, nên ở nhà không ai tưới giúp mình mấy chậu cây cảnh trên trần. Thế là đi toi. Giờ về cố gắng cắt bỏ hết những tay tán (cắt đau) với hy vọng cứu được gốc, thân, có chăng một vài tay, tán. Còn bộ khung ban đầu có thể nói là đi toi rồi. Ban đầu nhìn thấy mà “xót xa”. Thực sự mà nói, việc lựa chọn, uốn, cắt tỉa, tạo tán và chăm sóc một cây cảnh nói chung đã khó, nay việc chăm sóc, hoàn thành “thế cây” theo thời gian không phải chuyện đơn giản, đặc biệt những chậu cây mini, đặt trên trần nhà và người chơi không thường xuyên ở nhà. Do diện tích đất trong chậu ít, chế độ dinh dưỡng, nước tưới, nhiệt... nói chung khắc nghiệt hơn so với những chậu cây to, chứ không thể so sánh với điều kiện ngoài tự nhiên. Tuy nhiên, việc so sánh như vậy sẽ là khập khiễng, bởi mỗi loại hình cây cảnh nói chung, từ cây tự nhiên đến cây trong chậu có chế độ cắt tỉa, tạo tán và chăm sóc không giống nhau. Việc người chơi, ngoài việc tìm hiểu về đặc tính sinh lý sinh thái học của cây, còn phải biết nhu cầu, chế độ dinh dưỡng, nước tưới, nhiệt, ánh sáng... cho mỗi loại hình là cần thiết, và vô cùng quan trọng. Loại hình ở đây, có thể nói đến cây trồng ngoài tự nhiên (làm cảnh), cây trồng trong chậu (chậu to, trung bình, nhỏ, mini, thậm chí là siêu nhỏ).

Quay lại câu chuyện. Thực ra mà nói, sẽ là rất khó nếu chơi cây cảnh mà không có đam mê, không có thời gian và hiểu biết thì chẳng khác nào “bán quạt mùa Đông, mua bông mùa Hè”. Nên mua/sắm được một cây về chơi mà không đam mê, không dành thời gian để tìm hiểu, chăm sóc thì cây sẽ phá tán, lụi tàn dần chỉ là vấn đề thời gian. Trong mấy cây duối, cũng do một đợt hạn. Nắng nóng. Không để ý nên để cây bị “hạn”. Tưởng cây chết, may thay cứu được cây. Và đó cũng là yếu tố tác động đến việc phân hóa mầm hoa cho lứa hoa, quả đầu tiên. Thật bất ngờ về điều đó. Việc cây duối nhỏ ra hoa, đậu quả thật là thú vị. Điều đó tôi có đề cập trong bài “muốn cho cây nói lên lời”. Tuy nhiên, lần này nghe có vẻ không khả quan cho lắm, bởi có tới 3 cây có nguy cơ “ra đi”, tức là chết. Đang hy vọng sẽ cứu sống được gốc, thân cây, trong đó, cây với thế “độc trụ kinh thiên” - thế cây mà người xưa muốn thổi hồn vào đó với chủ đề: phát huy nội lực, vận động tự thân, ý chí ngoan cường.

Ngoài việc do bị hạn. Cơn bão Mirinae đã thổi tung tấm bờ-lô-xi-măng che bể nước, rơi trúng một tán cây. Thế là ra đi vĩnh viễn một bông tán của thế độc trụ kinh thiên. Nay còn trơ 3 bộ khung tán và 1 ngọn. Có thể nói thế độc trụ kinh thiên từ cây duối mini của mình đã đi vào dĩ vãng, chỉ còn qua những bức hình mình chụp làm kỷ niệm. Việc nuôi hy vọng cây sống được là một chuyện, còn thiết kế một bông tán gần như ban đầu thì không phải chuyện đơn giản. Tuy chỉ là tương đối, nhưng sẽ khó, trừ trường hợp sử dụng phương pháp ghép áp cành để nuôi một bông tán tương tự. Tuy nhiên, người chơi cây thực thụ sẽ không thích, cũng chẳng ưa việc ghép cành, ghép đoạn cành vào cây. Bởi “thế cây là thế người”. Nếu ghép như vậy, chẳng khác nào bản thân mình, bộ phận nào đó vì nguyên do phải ghép, thay thế...

Tiếp đến, thế “phong bạt thủ hồi đầu”. Với chủ đề “thể hiện chí bền không chịu khuất phục”. Ý tưởng của mình ban đầu hình thành như thế. Ít nhiều cây cũng có cái dáng dấp của thế cây mà mình hướng tới. Như trên mình có nói, không có một khuôn mẫu cứng nhắc nào cho một thế cây cụ thể nào. Thế mới tạo nên vẻ đẹp độc nhất vô nhị của mỗi cây cảnh cho rằng cùng chung một thế. Cây vừa rồi có bói lứa quả đầu tiên. Không có gì vui hơn khi cây cảnh đơm hoa kết quả như lẽ tự nhiên, đặc biệt hơn tuổi cây còn nhỏ, và trồng trong chậu nhỏ, với các yếu tố về chế độ dinh dưỡng, nước, nhiệt, ánh sáng... không phải lúc nào cũng thuận lợi cho cây sinh trưởng phát triển bình thường, huống chi là điều kiện thuận lợi để cây đơm hoa đậu quả. Thế rồi. Đợt hạn vừa qua, đủ để làm cây héo lá, héo cành. Phải cắt bỏ toàn bộ cành con, nhiều bông tán phải cắt bỏ toàn bộ. Bây giờ chỉ còn tấm thân gầy gộc mà khó giữ được.

Tiếp đến, thế “huynh đệ tương cố”. Thế cây được hình thành khi cố kết đồng thuận của một gia đình, là cơ sở vững vàng của một xã hội hưng thịnh. Thế huynh đệ tương cố với ý nghĩa giáo dục đạo đức, cũng mang đầy chất nhân văn của người chơi. Thế cây mang ý nghĩa “quyền huynh thế phụ”, “huynh đệ như thủ túc” hay “anh em như chân với tay”... Cũng như 2 thế cây trên, ý tưởng là vậy. Thế cây hướng tới là vậy. Cũng đang trong thời gian hoàn thiện. Thực ra, trong 3 cây mà mình muốn đề cập, thì thế cây này nghe có vẻ chưa ổn về cấu trúc của một thế “huynh đệ tương cố”. Tuy nhiên, cũng mang dáng dấp của một thế cây mà người chơi muốn thổi hồn vào đó.

Thế rồi. Tấm thân mộc mạc nay cũng khó giữ được huống chi là thế cây. Tương tự, như 2 anh trên. Mặc dù không muốn, nhưng người chơi phải đau lòng khi cầm kéo cắt bỏ đi những bông tán mà bấy lâu nay dầy công tạo dựng. Với hy vọng cứu được gốc cây, tấm thân gầy mòn, chịu bao sương gió, khó khăn bấy lâu.

Nếu ai kiên trì đọc được đến đây hoặc sau khi biết sự việc, cho rằng chẳng có gì to tác đến mức gọi là “tâm sự buồn” mà mất công mất sức giãi bày hay kể nể. Người viết không kể nể hay than phiền làm chi cho mệt và hiểu được, thông cảm về điều đó. Bởi. Mỗi người có cái đam mê, cái thú vui riêng. Nên người không cùng cảnh ngộ sẽ khó cảm thông cho nỗi buồn khó giãi bày cùng ai. Có tự tay tìm, lựa chọn “phôi”, cắt tỉa, tạo tán, chăm sóc và hoàn thiện dần theo năm tháng, để cây vào thế mới biết “công phu” bỏ ra như thế nào. Khi hình thành thế, việc chăm sóc, tỉa tót theo định kỳ để cây giữ thế, không phá thế càng lắm gian truân làm sao. Thế mới biết “muốn cho cây nói lên lời/Thổi hồn vào cây cần người có tâm” là lẽ đó.

Qua đây, người viết chỉ muốn viết vài lời, trước coi như bày tỏ ra trang viết để lòng thấy nhẹ nhõm hơn, sau lưu lại làm kỷ niệm, mai mốt có dịp “ôn” lại kỷ niệm xưa. Người viết không kể nể hay xin ai một lời “an ủi”. Nói thật, mình không có cái tánh đó. Nhưng khó tránh khỏi, có những ý kiến trái chiều về các bài viết nói chung, bản thân hiểu và thông cảm về điều đó. Sẽ là “chân quí” và thú vị, thi vị biết bao nếu ai đó cùng sở thích, đam mê chia sẻ đôi điều về cỏ cây hoa lá, để đời, sống nhẹ nhàng rong chơi cùng mây gió, bầu bạn cây cối sau những phút giây làm việc căng thẳng, của cuộc sống bon chen nơi thị thành. Cụ Nguyễn Du xưa có viết: “Khi chén rượu, khi cuộc cờ/ Khi xem hoa nở khi chờ trăng lên” đó là cung bậc cảm xúc mà ngày nay cuộc sống đô thị phồn hoa khó mà có được. Bởi, “ôi, hạnh phúc đâu chỉ cơm ngon và áo đẹp...” lẽ là vậy.

Read More

Thế cây thế người

T

hế trong CÂY CẢNH thể hiện các chi tiết về CẤU TRÚC ở mọi phương diện, đa góc nhìn (trên dưới trái phải ngang dọc), trong đó MẶT TIỀN luôn thể hiện nét chính, điểm NHẤN của một cây. Ví dụ, cây một thân, hai thân hay đa thân; nếu hai thân, đa thân thì quan hệ to nhỏ, trên dưới, uốn lượn, cấu trúc bông tán, cân đối trên dưới hợp lý như thế nào; hai thân một gốc hay hai gốc, đa thân một gốc hay hai gốc, đa gốc; cấu trúc bông tán, cành ngọn, trên dưới, ngang dọc ra sao... (1).

Thổi hồn vào cây

“Muốn cho cây nói lên lời/ Thổi hồn vào cây cần người có tâm”. Dù người chơi có mua, sắm được một cây hoàn chỉnh về THẾ, nhưng chưa biết cách chăm sóc, cắt tỉa, dành nhiều công sức cho cây theo thời gian thì cây đó dễ bị phá THẾ, vấn đề chỉ là thời gian. Người xưa chơi cây thường chú trọng đến 4 yếu tố: nhất hình, nhì thế, tam chi, tứ diệp. Qua đó để biểu tượng cho TAM CƯƠNG (quần thân, phu tử, phu phụ), NGŨ THƯỜNG (nhân, lễ, nghĩa, trí, tín), TAM TÒNG (tại gia tòng phụ, xuất giá tòng phu, phu tử tòng tử), TỨ ĐỨC (công, dung, ngôn, hạnh) cho cuộc sống con người trong xã hội.

Không phải đơn giản mà ai cũng có thể hiểu và chơi được một cây thế theo đúng nghĩa. Bởi phải có ĐAM MÊ, hiểu biết và thực sự có TÂM mới có thể chơi được. Gây dựng một cây thế không phải dễ dàng, việc chăm sóc hoàn chỉnh theo thời gian càng lắm công phu. Một thế cây cũng phải được hoàn chỉnh theo thời gian, thậm chí cả đời người, đời này qua đời khác. Một cây thế hoàn mỹ phải hội tụ đầy đủ ít nhất 4 yếu tố “CỔ - KỲ - MỸ - VĂN”. Con người cũng vậy, phấn đấu cả đời mới hy vọng dần hoàn thiện bản thân. Qua mỗi đời người sẽ dần cải thiện về tâm lực, trí lực và khí lực theo lẽ tự nhiên. Đó mới là gia đình có phúc, có lộc, mới vững bền, xã hội mới phát triển, đất nước mới hưng thịnh.

(Phong bạt hồi đầu)

Thế mới biết cái thú chơi tao nhã, tạo nên cách chơi của mỗi người cũng nhiều ý nghĩa và đầy chất nhân văn của người xưa. Xưa cụ Nguyễn Du có viết: “Khi chén rượu, khi cuộc cờ/ Khi xem hoa nở khi chờ trăng lên” là vậy. Hay như, dưới ánh trăng sáng mờ như lụa bóng, trải chiếc chiếu nhỏ, bày “độc ẩm” và thêm ít “mễ tửu”, cùng vài người bạn tâm giao, tri kỷ, giãi bày chuyện nhà, chuyện đời...  cùng ngắm hoa Quỳnh nở. Thật thi vị biết bao. Qua đó mới thấy được cái "thiên chân" của mỗi chúng ta. Đó mà một thú vui tao nhã mà ngày nay trong cuộc sống đô thị phồn hoa khó có được một chút cái cung bậc cảm xúc như vậy. "Ôi, hạnh phúc đâu chỉ có cơm ngon và áo đẹp..." một phần lẽ là vậy.

Thế cây là thế người

Cấu trúc hoàn chỉnh của một cây cảnh, tất cả do nghệ nhân nuôi dựng, uốn nắn, cắt tỉa sửa tạo nên một hình tượng, hình mẫu nhất định. Theo thời gian nghệ nhân, người chơi dành thời gian, công sức, trí tuệ, đặc biệt cái TÂM, thậm chí cả cái TẦM của mình để thổi hồn vào cây. Biểu tượng của một cây hoàn mỹ mà qua đó người chơi muốn diễn tả, thổi hồn một chút chủ đề tư tưởng cụ thể về THIÊN LUÂN, THẾ GIÁO, ĐẠO LÝ, CHÍ KHÍ, nỗi niềm của con người, xã hội, chế độ và thời đại vào cây, qua thế cây. Đó mới là THẾ cây đúng nghĩa. Bất kỳ ai, ở đâu, độ tuổi nào, vị trí ra sao... khi dựng một cây, chơi một cây THẾ theo đúng nghĩa thì THẾ cây nào đều phải tuân theo đúng khuôn mẫu, chuẩn mực của thế cây ấy (ở mức tương đối). Ngược lại, nếu đúng mẫu cấu trúc của thế cây nào thì ai cũng phải gọi đúng tên thế cây đó. Tuy nhiên, khuôn mẫu, cấu trúc của một thế cây không phải luôn cứng nhắc. Bởi mỗi cây có một nét đặc trưng riêng, tạo nên điểm NHẤN riêng, nét “độc nhất vô nhị” mà không có cây thứ hai, dù là cùng một loài cây, một THẾ cây.

THẾ - phụ tử tương tùy (con theo cha). Hình thành khi chế độ phụ nệ đã ổn định vững chắc và người cha (một số) đã được học hiểu đạo trời, đạo người. Là một tấm gương của mỗi gia đình. THẾ - huynh đệ tương cố (anh em hòa thuận). Hình thành khi cố kết đồng thuận của một gia đình, là cơ sở vững vàng của một xã hội hưng thịnh (1).

 (huynh đệ tương cố)

“Thế mới biết, người xưa vẫn thường cho tinh thần đi chơi ngoài cảnh vật. Trong cách chơi mà vẫn ngụ cái ý về thế giáo thiên luân, vậy nên mượn cái cây, tảng đá mà ký thác cao hoài...” - Phạm Đình Hổ.

THẾ độc trụ kình thiên (một cột trống trời). Cây có thân tương đối thẳng. Cả đoạn thân dài phía gốc không có cành, không nhánh. Đoạn trên ngọn nuôi nhiều chi, kín xung quanh tạo thành một vòm tròn như bầu trời. Ngọn tạo thành hình cầu tượng trưng cho mặt trời ở giữa đỉnh đầu. Nhìn toàn cây rõ thế đứng thẳng đội cả bầu trời và mặt trời lúc gay gắt nhất (chính ngọ). Với chủ đề: phát huy nội lực, vận động tự thân, ý chí ngoan cường (1). Đó mới là anh hùng chính nghĩa xưa nay hiếm (ngày xưa thôi).

 (độc trụ kình thiên)

Qua thú chơi hoa cây cảnh, ở góc độ nào đó có thể nói, con người cảm nhận được mối giao hòa, những cung bậc cảm xúc giữa thiên nhiên và con người (thiên nhân hợp nhất), thể hiện triết lý con người qua những sáng tạo cảnh quan thiên nhiên sinh động, hấp dẫn và lôi cuốn, muốn hòa mình cùng thiên nhiên. Thật thú vị, sau những giờ phút lao động cực nhọc vất vả, bao toan nghĩ cơm áo gạo tiền trong cuộc sống bon chen, xô bồ nơi thị thành. Được tĩnh lặng bên chén trà, ly rượu, cùng người bạn tri giao, tri kỷ ngắm nhìn cảnh sắc thiên nhiên thơ mộng, diệu kỳ được thu nhỏ trong chậu cây cảnh mini đặt bên cửa sổ, bàn nước, để thấy tâm hồn thanh thản, tĩnh lặng, an nhiên biết nhường nào. 

Càng biết trân trọng, quý giá và sống có trách nhiệm hơn với gia đình, với đời, với xã hội, với thiên nhiên NẾU tự tay chăm sóc, vun trồng tưới tắm, cắt tỉa tạo tán cây qua ngày tháng. Hay săn sóc để cây trổ một bông hoa mới thấy giá trị thực của nó. Khi đó mới cảm nhận được giá trị cuộc sống, yêu người, yêu đời, yêu hoa lá cây cỏ... Thật khó dùng từ ngữ hoa mỹ nào phù hợp mà có thể diễn tả được những cung bậc cảm xúc thiên bồng khi đó. Đó là trải nghiệm, cảm nhận của mỗi người, không ai giống ai.

Ngày xưa thú chơi tao nhã chỉ dành cho các bậc vương giả, được truyền tụng qua câu ca: “Vua chơi lan, quan chơi trà”. Đó là nét đẹp, nếp văn hóa truyền thống của dân tộc. Tuy nhiên, ngày nay thú chơi hoa cây cảnh đã phổ biến ở nhiều tầng lớp, đặc biệt những người yêu thiên nhiên, hướng tới cái đẹp, hướng tới giá trị CHÂN - THIỆN - MỸ của cuộc đời.

Read More

Đấu tranh sinh tồn

Ranh giới giữa sự sống và cái chết (trường hợp cây Duối bị HẠN như bài trước mình có đề cập) là rất mong manh. Tuy nhiên, đó lại là YẾU TỐ QUYẾT ĐỊNH tạo nên SỰ KỲ DIỆU (cây đơm hoa kết quả - trường hợp cây trồng trong chậu), mà không hẳn những cây tự do bên ngoài cùng độ tuổi có được. Còn cơ chế như thế nào xin không dám bàn ở đây (chưa có nghiên cứu), nếu có điều kiện và cơ hội sẽ mạn bàn vào một dịp khác.

Tản mạn một chút, bản thân chúng ta trong cuộc sống tri thức hiện đại cũng bộn bề khó khăn, nhất thiết PHẢI tự ý thức được việc ĐỐI MẶT và VƯỢT QUA những khó khăn trước mắt mới hy vọng TRẢI NGHIỆM đúng nghĩa, chứ chưa dám nói đến thành công hay không. Theo thuyết tiến hóa của Charles Darwin, M.A đó là ĐẤU TRANH SINH TỒN, bởi mỗi cá thể bắt nguồn từ các đặc điểm có thuận lợi hay không diễn ra trong tự nhiên, có những đấu tranh đúng nghĩa mới phát huy những bản năng sinh tồn. NẾU không có những khó khăn, những bản năng vốn có sẽ yếu dần đi, đến khi gặp những điều kiện bất lợi thì không còn bản năng ĐẤU TRANH để SINH TỒN nữa.

Read More

Muốn cho cây nói lên lời

 

S

au một thời gian uốn nắn, cắt tỉa tạo tán, thực sự chưa được như ý muốn, nhưng hôm nay thật bất ngờ là cây đã bói những quả nhỏ đầu tiên. Khoảng 5 cây “duối” cùng đợt, thì duy nhất có 1 cây ra quả, thật là vui và khó có thể diễn tả được cảm nhận của tôi lúc này.

Vừa ngắm nghía những quả nhỏ, chợt hỏi tại sao trong số 5 cây, chỉ duy nhất 1 cây bói quả. Nhận định ban đầu, hè năm trước nắng, nóng, trong khi cây trồng ở chậu nhỏ và đặt trên trần nhà. Không thường xuyên được chăm sóc, đặc biệt là tưới đủ nước, nên thường xuyên trong tình trạng khô, héo. Tưởng cây đã “chết”. Đất khô cong, lá khô héo, những cành, tán cũng đã chết khô, duy chỉ có thân còn hơi tươi. Đó là biểu hiện tình trạng của cây. Khi thấy cây như vậy, thực sự mình thấy “đau lắm”, bởi dành không ít thời gian để chăm, uốn tỉa, tạo tán, nuôi cây vào “thế” đâu phải đơn giản.

Dù còn chút hy vọng, tôi vẫn tìm cách để cứu cây và cây cũng không đành bỏ tôi mà đi. Giờ cây đã bói lứa quả đầu tiên. “Muốn cho cây nói lên lời/Thổi hồn vào cây cần người có tâm” là thế.

Nghĩ lại, hè năm trước cây bị “hạn” đến mức giữa sự sống và cái chết rất mong manh. Cây mất cân bằng nước để duy trì sự sống. Điều đó có thể gây ức chế sinh trưởng và thúc đẩy quá trình phân hóa mầm hoa. Minh chứng là cây đã bói quả. Các loại cây trồng việc ra hoa, kết quả là quá trình sinh trưởng phát triển bình thường, khi cây hội tụ đủ các yếu tố vật chất cần thiết. Tuy nhiên, trường hợp cây trồng trong chậu (bon sai), với những yêu cầu về dinh dưỡng, nước tưới, cắt tỉa tạo tán... không phải là chuyện đơn giản. Để cây ra hoa, kết quả nên chăng rất cần những đợt hạn (hạn đất) để thúc đẩy quá trình phân hóa mầm hoa. Tuy nhiên, thời gian và mức độ hạn như thế nào cho hợp lý để cây vẫn có thể sống và ra hoa, đậu quả là vấn đề đáng bàn và nghiên cứu.

Thiết nghĩ, mọi sinh vật, trong đó có cả con người, nhất thiết CẦN và ĐỦ những đợt “HẠN” cần thiết trong cuộc đời để sau mỗi lần đó, chúng ta có thể và sớm trưởng thành hơn.

Read More

Bon sai

Read More

Độc trụ kình thiên

Thế trong CÂY CẢNH thể hiện các chi tiết về CẤU TRÚC ở mọi phương diện, đa góc nhìn (trên dưới trái phải ngang dọc), trong đó MẶT TIỀN luôn thể hiện nét chính, điểm NHẤN của một cây. Ví dụ, cây một thân, hai thân hay đa thân; nếu hai thân, đa thân thì quan hệ to nhỏ, trên dưới, uốn lượn, cấu trúc bông tán, cân đối trên dưới hợp lý như thế nào; hai thân một gốc hay hai gốc, đa thân một gốc hay hai gốc, đa gốc; cấu trúc bông tán, cành ngọn, trên dưới, ngang dọc ra sao... (1).

THẾ độc trụ kình thiên (một cột trống trời). Cây có thân tương đối thẳng. Cả đoạn thân dài phía gốc không có cành, không nhánh. Đoạn trên ngọn nuôi nhiều chi, kín xung quanh tạo thành một vòm tròn như bầu trời. Ngọn tạo thành hình cầu tượng trưng cho mặt trời ở giữa đỉnh đầu. Nhìn toàn cây rõ thế đứng thẳng đội cả bầu trời và mặt trời lúc gay gắt nhất (chính ngọ). Với chủ đề: phát huy nội lực, vận động tự thân, ý chí ngoan cường (1). Đó mới là anh hùng chính nghĩa xưa nay hiếm (ngày xưa thôi).

Dựa trên chủ đề như vậy, tác giả cũng mạnh dạn “thổi hồn” dần vào cây (hình dưới đây). Tuy chưa thực sự như ý muốn, nhưng ít nhiều về cấu trúc cũng phản ánh cơ bản thế cây - thế độc trụ kình thiên. việc chăm sóc, hoàn thiện và duy trì thế cây không phải một sớm một chiều, cũng như phải dành nhiều thời gian, tâm sức dài dài. Thế mới thấy cái “chân quí” của người chơi cây thực thụ nó như thế nào. Không đơn giản ai có tiền, có quyền đều có thể mua được cái thú vui tao nhã, đầy chất nhân văn của người xưa.

Quý bạn đọc cùng chiêm ngưỡng thế độc trụ kình thiên mà bấy lâu nay mình gửi gắm vào nó. Tuy mới bước đầu hình thành, còn nhiều khiếm khuyết, nên rất mong được ý kiến đóng góp chân thành từ quý bạn đọc để thế cây ngày càng hoàn chỉnh hơn, cũng như tìm được người bạn tâm giao có cùng đam mê nhỏ nhỏ và cùng học cái thú chơi tao nhã, tạo nên cách chơi của mỗi người, nhưng đầy chất nhân văn. Trận trọng!

 ================================================================================

(1) Lê Quang Khang, Phan Văn Minh. Cây thế Việt Nam – Nghệ thuật, kỹ thuật và đạo chơi. Nxb Văn hóa Dân tộc.

Read More

Huynh đệ tương cố

Thế huynh đệ tương cố, tức anh em hòa thuận. Thế cây được hình thành khi cố kết đồng thuận của một gia đình, là cơ sở vững vàng của một xã hội hưng thịnh. Đặc điểm của thế cây, là cây một gốc, hai thân. Hai thân có độ cao thấp, to nhỏ suýt soát nhau, kề bên nhau uyển chuyển đẹp đẽ. Mỗi thân đều có 5 bông tán, các bông tán đan xen nhau, tương trợ nhau. Ngọn cây nhỏ (bông ngọn) phải ngả hướng sang cây lớn như anh em, biểu hiện tình cảm âu yếm ruột thịt.

Thế huynh đệ tương cố với ý nghĩa giáo dục đạo đức, cũng đầy chất nhân văn của người chơi. Thế cây thế người. Thế cây mang đậm ý nghĩa “quyền huynh thế phụ”, “huynh đệ như thủ túc”, hay “anh em như chân với tay”... Thế cây huynh đệ tương cố mà mình đang dần hình thành và sẽ hoàn thiện theo thời gian (xem hình).

Read More

Phong bạt thủ hồi đầu

T

hế trong cây cảnh thể hiện các chi tiết về cấu trúc ở mọi phương diện, đa góc nhìn khác nhau (trên dưới trái phải ngang dọc...), trong đó mặt tiền luôn thể hiện những nét chính, điểm nhấn của một thế cây.

Người xưa chơi cây thường chú trọng đến 4 yếu tố: nhất hình, nhì thế, tam chi, tứ diệp. Và một cây thế hoàn mỹ phải hội tụ đầy đủ ít nhất 4 yếu tố “cổ, kỳ, mỹ, văn”. Thiết nghĩ, con người cũng vậy "thế cây thế người".

Thế phong bạt thủ hồi đầu, hay còn gọi bạt phong hồi đầu. Với chủ đề “thể hiện chí bền không khuất phục”. Thế cây hình thành khi bị gió trời xô đẩy mạnh, cây nghiêng ngả khoảng 60 - 70 độ so với phương thẳng đứng, tức so với mặt chậu thân cây tạo góc khoảng 20 - 30 độ. Các cành nhánh, bông tán đều ngã (ngả) về một bên theo sức gió. Vẫn tạo được nét uyển chuyển khi có gió bão thổi không làm gẫy cành, gẫy tán. Dù phong ba bão táp thổi mạnh, thường xuyên, ngọn cây vẫn hướng về phía gốc, tức quy căn và hồi đầu. Tạo “diện tích mặt chân đế” vừa đủ để cây vẫn đứng vững vàng, hiên ngang trước phong ba. Hai bông tán phía dưới (gần bông ngọn) đòi hỏi phải uyển chuyển, nhịp nhàng “vương tiền phóng hậu”, tạo thế cân bằng, giữ trọng tâm ở phía gốc (lòng chậu). Hai nhánh trên dù có chênh vênh cũng vẫn giữ vững được sự thăng bằng không ngã, không chịu khuất phục trước gió táp phong ba.

Quý bạn đọc có thể chiêm ngưỡng thế phong bạt thủ hồi đầu mà chính tay tác giả dầy công gây dựng (xem hình). Mặc dù còn nhiều thiếu sót trên mọi phương diện cấu trúc. Tuy nhiên, với mục tiêu hoàn thiện dần theo thời gian, nên rất mong được quý bạn đọc cho ý kiến cũng như có những trao đổi thẳng thắn nhất để bản thân cũng như thế cây sớm được hoàn thiện. Biết rằng, ở mỗi góc nhìn cũng như mỗi người có cảm nhận, đánh giá không giống nhau. Bản thân hiểu được điều đó, nên không ngại lắng nghe những chia sẻ, góp ý thật lòng (biết là không vui) để cho thế cây nói chung, cũng như thú chơi cây của cá nhân tiến dần đến độ thâm thúy, tao nhã của người xưa.

Read More

Thăng trầm!

Trời đông rủ tán mạn thành

Nét tay bông tán song hành bên thân

Vặn mình buông xuống ân cần

Xòe tay dang rộng bao lần xốn xang

Tỏa bông uyển chuyển dọc ngang

Bao nhiêu cung bậc y chang cuộc đời

Thăng trầm lẽ ở đất trời

Định mệnh trời sắp mấy đời đổi thay?

Read More

Che chở

Che chở

Thân ai sương gió trời đông

Làm ô che chở mênh mông sớm chiều

Giữ cho hơi ấm tình yêu

Ươm mầm xanh tốt chẳng xiêu tấm lòng

Read More

Một thoáng góc quê!

Một thoáng góc quê

Lâu rồi chưa về thăm nhà

Giàn lan nhỏ bé tung hoa đón chào

Vẳng nghe giọng chú Chào mào

Càng thêm sinh động tiết trời nông, quê

Long tu các nhành buông dài

Bật nụ trước gió kém tài ai đâu

Mỗi giò đa dạng sắc mầu

Điểm tô sắc thắm bao lâu đợi chờ

Mỗi giò bật nụ giản đơn

Thân đã trút lá đơn sơ vẻ nhiều

Ngước trên Bảo sắc báo rồi

Một nhành bé nhỏ làm tôi vui lòng

Bao lâu chờ đợi mỏi mong

Sững sờ nhìn ngắm vẻ trong vẻ ngoài

Thoáng qua đâu đó chú Hài

Năm ngọn hai nụ so tài các anh

Chúm chím hé nở sắc xanh

Mỗi loài mỗi vẻ tinh, thanh sắc mầu

Cạnh bên một bác quên tên

Thả mình trong gió chẳng quên bật mình

Hai bông bật nụ xinh xinh

Cùng khoe sắc thắm cùng mình cùng ta

Mưa xuân lớt phớt tung bay

Một mình nhìn ngắm cho say đắm lòng. 

Read More